ตอบคำถามสมคิด เลิศไพฑูรย์ โดย Boydkc

“สมคิด เลิศไพทูรย์” ตั้งคำถาม 15 ข้อโต้กลุ่มนิติราษฎร์ พร้อมถาม “รธน.2550 ที่มาจาก สสร.เลว แต่รัฐบาลที่มาจาก รธน. เลว เป็นรัฐบาลดีใช่หรือไม่”

ศ.ดร.สมคิดยังโพสต์ว่า “ในฐานะนักกฎหมายช่วยตอบคำถามเหล่านี้ด้วย” โดยตั้งเป็นคำถาม 15 ข้อ เอาไว้ เมื่อทางประชาไทนำ 15 ข้อที่ สมคิดต้องการให้นักกฎหมายตอบ ก็มีผู้ใช้เวบบอร์ดจำนวนมากตอบคำถามสมคิด ที่น่าสนใจคือโพสต์ของ  Boydkc ซึ่งตอบ 15 ข้อ ดังกล่าวได้ตอบคำถามที่น่าสนใจอย่างครบถ้วน

สำหรับ ศ.ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์ ปัจจุบันเป็น อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญและเลขานุการคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 เป็นหนึ่งที่ได้รับผลประโยชน์จาก คณะรัฐประหารปี 49 ที่ยังคงเฉิดฉายอยู่บนเวทีสาธารณะ เพื่อปกป้องการรัฐประหารอย่างเต็มกำลัง

1. เราสามารถยกเลิกกฎหมายที่ถูกยกเลิกไปแล้วได้หรือไม่ เช่นการยกเลิก รธน. 2549

“อาจารย์ต้องกลับไปอ่านที่กลุ่มนิติราษฎร์เขาเสนอนะครับ เขาไม่ได้ให้ไปยกเลิก รธน. 2549 ทั้งฉบับ แต่เขาจะให้ยกเลิก คำประกาศ คปค และบทเฉพาะกาลที่เขียนสอดไส้ไว้ในทั้ง รธน. 2549 และ 2550 ที่นิรโทษกรรมให้กับคณะปฏิวัติ และมีผลให้การกระทำใดๆของคณะปฏิวัติชอบด้วยกฏหมาย ซึ่งหากยกเลิกข้อนี้ปุ๊บ อาจารย์อาจจะต้องคืนตำแหน่ง สสร ก็ได้นะครับ เพราะมันงอกมาจากคณะปฏิวัติ”

2. ถ้าตำรวจจับคนร้ายที่ทำผิดจริงมาแต่ไม่ได้สอบสวนโดยละเอียด ต่อมาคนร้ายถูกฟ้องศาล มีการโต้แย้งว่ากระบวนการของตำรวจไม่ค่อยถูกต้อง แต่ศาลเห็นว่าไม่เป็นไร ศาลก็พิพากษาไป ตกลงคำพิพากษาของศาลใช้ได้หรือไม่

“ผมสมมุติแล้วกันนะครับ ว่าวันหนึ่งอาจารย์เกินมึนๆ แล้วขับรถฝ่าไฟแดงโดนถ่ายรูปไว้ด้วยกล้องจริงของ กทม. แล้วตำรวจเขามาคุมตัวอาจารย์ถึงบ้าน โดยไม่มีหมายค้น แล้วจับอาจารย์ไปสืบสวนที่ สน. โดยไม่แจ้งข้อกล่าวหา จากนั้นก็ไม่ให้อาจารย์พบทนาย แล้วตกดึกมึการทำร้ายร่างกาย บังคับให้สารภาพว่าอาจารย์ขับฝ่าไฟแดง พอเรื่องไปถึงศาล ศาลตัดสินว่าอาจารย์ผิดข้อฝ่าไฟแดง แต่เรื่องการสอบสวนพิศดารนั้นศาลเห็นว่าไม่เป็นไร ตกลงคำพิพากษาศาลใช้ได้หรือไม่ครับ

เรื่องของเรื่องคือ อาจารย์ตั้งสมมุติฐานผิดไปนิดหนึ่ง คือ เรื่องนี้ถ้าอาจารย์ฝ่าไฟแดงมันก็ผิดแหงๆ อยู่แล้ว แต่อาจารย์ไม่ได้ความยุติธรรมในขั้นสอบสวนครับ ซึ่งจริงๆ มันควรจะสอบสวนใหม่ให้ยุติธรรม แล้วขึ้นศาลกันใหม่ ซึ่งสุดท้ายอาจารย์ก็ผิดอยู่ดีน่ันแหละ แต่อาจารย์ได้สิทธิในการถูกดำเนินคดีตามที่ควรจะเป็น เรื่องนี้สมมุตินะครับ”

3. ถ้ามีคนเห็นว่ากระบวนการยุติธรรมในช่วง คมช.ไม่ถูกต้อง ก็ให้ดำเนินการใหม่ คนอีกกลุ่มเห็นว่าการตัดสินคดีซุกหุ้น ศาลตัดสินผิดโดยสิ้นเชิง คนกลุ่มหลังจะขอให้ยกเลิกรธน. 2540 ตั้งศาลรธน.ใหม่ แล้วพิพากษาคดีซุกหุ้นใหม่ จะได้หรือไม่

“กรณีความเห็นผมจะคล้ายกับกรณีสมมุติในข้อ 2 ที่สมมุติว่าอาจารย์เผลอฝ่าไฟแดง แล้วโดนตำรวจทารุณกรรมให้รับสารภาพ ในข้อนี้หากมีคนเห็นว่าอาจารย์ไม่ได้รับความเป็นธรรมในชั้นสอบสวนหรือชั้นดำเนินคดีในศาล ผมขอสมมุติอีกเช่นกันนะครับ ว่าเวลาขึ้นศาล สมมุติว่าระบบตัดสินความไทยคดีขับรถฝ่าไฟแดง ใช้ผู้พิพากษา 9 คน แล้วมี 5 คนที่เขาเป็นเพื่อนบ้านกับอาจารย์แล้วเคยทะเลาะกันเรื่องสุนัขมาอึรดหน้าบ้านกันมาก่อน พออาจารย์เห็นเช่นนั้นก็ร้องขอให้เปลี่ยนผู้พิพากษาบางคนที่เคยมีเรื่องกันมาก่อน แต่ผู้พิพากษาเหล่านั้นบอกว่า ผมแยกออกระหว่างเรื่องงานและเรื่องส่วนตัว หลังจากตัดสินแล้ว อาจารย์ก็โดนตัดสินให้ไปเสียค่าปรับซะ 500 บาท เนื่องจากมีหลักฐานภาพถ่ายว่าอาจารย์ขับรถฝ่าไฟแดงจริง ผมถามกลับว่า กรณีนี้อาจารย์ได้รับความยุติธรรมหรือไม่ และกรณีนี้สมควรได้รับการพิจารณาใหม่หรือไม่

ในกรณีการพิพากษาคดีซุกหุ้น ไม่ว่าภาคหนึ่งหรือสอง มันมีเหตุที่มันไม่ยุติธรรมทั้งคู่ อย่างภาคแรกผมว่าไม่ควรเอาเหตุผลทางรัฐศาสตร์มาเป็นเหตุผลในการตัดสินทางนิติศาสตร์ ส่วนภาคสอง มันไม่ควรปล่อยให้เอาการสืบสวนของ คตส ที่ละเมิดเสรีภาพขั้นพื้นฐานเรื่องการดำเนินคดี และการมีองค์พิพากษาบางคนเป็นโจทย์ของจำเลยมาก่อนมาตัดสิน ทั้งสองกรณีควรได้รับการพิจารณากันใหม่ แต่ไม่จำเป็นต้องไปยกเลิก รธน. 40 แล้วตั้งศาล รธน. ใหม่ เราก็แก้กฏหมายเป็นข้อๆ เพื่อเปิดทางมีการพิจารณาคดีกันใหม่ เพื่อความเป็นธรรม ซึ่งหากกรณีสมมุติเรื่องอาจารย์ฝ่าไฟแดงเกิดขึ้นจริง ผมก็ย่อมยืนอยู่ข้างอาจารย์อยู่แล้ว เพราะอาจารย์ไม่ได้รับความยุติธรรม ถึงอาจารย์จะผิดจริง แต่อาจารย์ก็เป็นมนุษย์คนหนึ่ง ระบบยุติธรรมไทยต้องให้ความยุติธรรมกับอาจารย์ด้วย”

4. ประชาชนจะลงมติแก้รธน.ที่ถูกยกเลิกไปแล้วได้หรือไม่

“คำถามข้อนี้อาจารย์ต้องกลับไปอ่านคำตอบข้อ 1 นะครับ ว่าเขาเสนอให้แก้ไขอะไร จะเสริมว่า รธน. 49 ยกเลิกไปแล้ว แต่มีบทเฉพาะกาลบางอย่างที่เหลือมาถึง 50 ซึ่งอาจารย์ไปร่างมา เขาก็เสนอให้แก้บทเฉพาะกาลเหล่านั้นออก เพื่อเปิดทางให้มีการดำเนินคดีกับกลุ่มผู้ปฏิวัตินั้นแหละครับ”

5. รธน.2550 ได้รับการลงประชามติโดยประชาชน ในทางกฎหมายเราจะพูดได้หรือไม่ว่า ประชาชนลงมติโดยไม่ถูกต้อง หรือรธน. 2550 ไม่ได้ผ่านความเห็นชอบของประชาชน?

“รธน. 2550 ผ่านการลงมติ ก็ควรเป็น รธน. ที่ได้รับการยอมรับ แต่นั้นไม่ได้หมายถึงว่าจะแก้ไขไม่ได้ผ่านขบวนการรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้ง เพราะเมื่อเวลาผ่านไปกฏหมายบางอย่างก็ล้าสมัย มันก็ต้องมีการปรับปรุงตลอดเวลา ไม่อย่างงั้นจะมีฝ่ายนิติบัญญัติไว้ทำไมครับ แต่การจะแก้ไขอะไรนั้นมันต้องมาจากเจ้าของอำนาจอธิปไตย ไม่ว่าจะผ่านการลงมติหรือฝ่ายนิติบัญญัติที่ผ่านการเลือกตั้งมา”

‎6. คตส. ตั้งโดยคมช. ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองก็ตั้งโดย คมช. ใช่หรือไม่

“เรื่องนี้ขอให้ไปดูตัวอย่างสมมุติ คดีอาจารย์ขับรถฝ่าไฟแดงนะครับ ประเด็นมันคือ อาจารย์ไม่ได้รับความยุติธรรมในการสอบสวน และองค์ผู้พิพากษาบางคนเป็นโจทย์เก่าอาจารย์มาก่อน แม้ตัวอาจารย์ในเรื่องสมมุติจะทำผิดจริง แต่อาจารย์ไม่ได้รับความยุติธรรม มันก็ควรมีการเริ่มต้นขบวนการสอบสวนกันใหม่ ให้อาจารย์ได้รับความยุติธรรมตามที่ควรจะเป็น”

7.การดำเนินการตามแนวคิดของนิติราษฎร์ ไม่มีผลทางกฎหมายต่อนายกทักษิณเลยใช่หรือไม่

“หากแนวคิดของนิติราษฎร์ถูกทำให้เป็นจริง คุณทักษิณย่อมได้รับประโยชน์แน่ๆครับ แต่ทางอาจารย์วรเจตน์ได้พูดชัดว่า เขาไม่ได้สนใจว่าใครจะได้จะเสีย เขาสนใจแค่จะทำหลักการให้มันถูกต้องเท่าที่ควรจะเป็นเท่านั้น หลังจากนั้นจะไปฟ้องก็เริ่มพิจารณาคดีกันใหม่ เขาไม่ได้บอกว่าให้นิรโทษกรรมคุณทักษิณนะครับ กรณีที่คนเสื้อแดงถวายฎีกานิรโทษกรรมนั้นต่างหากที่น่ากลัว เพราะหากได้รับการนิรโทษกรรมจริง คุณทักษิณย่อมพ้นผิดทุกกรณีไปฟ้องร้องใหม่ก็ไม่ได้”

8. มาตรา 112 ขัดแย้งกับ รธน .จริงหรือ และขัดกับรธน. 2550 ที่จะถูกยกเลิกใช่หรือไม่

“เรื่องประมวลกฏหมายอาญามาตรา 112 ส่วนตัวผมว่าขัดแย้งกับ รธน. ของประเทศประชาธิปไตยเต็มๆครับ เพราะประเทศประชาธิปไตยควรถือหลักความเท่าเทียมกันในความเป็นมนุษย์ เสรีภาพในการแสดงออก เสรีภาพในการเขียน วิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งมีระบุไว้ใน รธน. แต่กฏหมายมาตรา 112 เป็นกฏหมายที่ริดรอนความเป็นมนุษย์ และเสรีภาพขั้นพื้นฐานเต็มๆ อีกทั้งมึการลากไปเป็นกฏหมายความมั่นคง มีโทษในอัตราสูง และมีการตีความครอบคลุมแบบครอบจักรวาล ส่วนตัวผมเห็นว่ามาตรานี้ควรได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน หรือสมควรได้รับการยกเลิกไปได้แล้ว”

9. ประเทศทั้งหลายในโลกรวมทั้งเยอรมัน เขาไม่คุ้มครองประมุขของประเทศเป็นพิเศษแตกต่างไปจากประชาชนใช่หรือไม่

“แน่นอนครับว่าประเทศประชาธิปไตยเขาต้องคุ้มครองประมุขแตกต่างจากประชาชนทั่วไป แต่ในการคุ้มครองที่พูดถึงนั้นหมายถึงการอารักขาความปลอดภัย ซึ่งตำแหน่งประมุขสมควรได้รับเป็นพิเศษ แต่ไม่ควรคุ้มครองจนประมุขแต่ไปละเมิดเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน อย่างกรณีของไทยคุ้มครองสถาบันกษัตริย์ซะจนไม่สามารถวิจารณ์อะไรได้เลย ซึ่งผิดกับการคุ้มครองประมุขของอังกฤษ ฝรั่งเศส อเมริกา โดยสิ้นเชิง ประเทศเหล่านั้นประมุขได้รับการอารักขาอย่างดี แต่ประชาชนทั่วไปสามารถวิพากษ์วิจารณ์ประมุขประเทศได้อย่างเปิดเผยโดยไม่ต้องกลัวจะโดนคุกคามใดๆ แบบหมอตุลย์ด้วย อาจารย์ต้องลองไปดูตัวอย่างจากสามประเทศที่ยกมาให้ดูนะครับ ไม่ใช่ไปดูจากอิหร่านหรือเกาหลีเหนือ”

10. ถ้ามีคนไปโต้แย้งนิติราษฎร์ในที่สาธารณะเขาจะไม่ถูกขว้างปาและโห่ฮาเหมือนกับหมอตุลย์ใช่หรือ

“ทุกคนมีเสรีภาพในการแสดงออก หมอตุลย์ไม่ควรถูกขว้างปาข้าวของใส่เมื่อแสดงความเห็นต่างจากคนอื่น อันนี้ผมเห็นด้วยเต็มที่ จริงๆ หากหมอตุลย์บาดเจ็บอยากให้ไปฟ้องดำเนิดคดีข้อหาทำร้ายร่างกายกับคนที่ขว้างปาของใส่หมอตุลย์ด้วยซ้ำ แต่เรื่องการจะโห่ฮาเวลาไม่เห็นด้วยกับหมอตุลย์ เป็นการแสดงออกโดยไม่มีมารยาท แต่เป็นสิทธิเสรีภาพทั่วไปที่จะแสดงออกได้ ตราบใดที่ไม่ใช่การจะไปคุกคามทำร้าย เรื่องแบบนี้เป็นปกติทั่วไปในโลกประชาธิปไตยตะวันตกครับ ย้ำอีกครั้งไม่เห็นด้วยกับการโห่ฮา แม้จะเป็นเสรีภาพที่จะทำ เพราะเป็นการกระทำที่ไร้มารยาท”

11. ถ้าเรายกเลิกกฎหมายที่ถูกยกเลิกไปแล้วได้ เราจะล้มเลิกการกระทำทั้งหลายและลงโทษคณะรัฐประหารกี่ชุด สุจินดา ถนอม ประภาศ สฤษฏ์ จอมพล ป. อ.ปรีดี หรือจะลงโทษเฉพาะคณะรัฐประหารที่กระทำต่อนายกทักษิณ

“ความเห็นส่วนตัว ผมสนับสนุนให้ล้มเลิกการนิรโทษกรรมคณะรัฐประหารทุกคณะหลังจากปี 2475 เปิดโอกาสให้มีการพิจารณาคดีกันใหม่ให้หมด เพื่อเป็นการสร้างมาตราฐานใหม่ให้กับกองทัพไทยว่า หากยังกล้าจะทำการรัฐประหารอีก วันข้างหน้าคุณและพรรคพวกจะต้องโดนดำเนินคดี กองทัพจะได้เลิกยุ่งกับการเมืองสักที อำนาจในการตัดสินว่ารัฐบาลจะอยู่หรือไป ไม่ใช่ขึ้นอยู่กับพวกคุณ แต่ขึ้นอยู่กับผลการเลือกตั้งที่ทุกคนมีค่าเท่ากันหนึ่งคนหนึ่งเสียง”

‎12. ความเห็นของนักกฎหมายที่เห็นไม่ตรงกับนิติราษฎร์แต่ดีกว่านิติราษฎร์ รัฐบาลนี้จะรับไปใช่หรือไม่

“อันนี้ขึ้นอยู่กับรัฐบาลครับ ผมตอบให้ไม่ได้ และคิดว่านิติราษฎร์ก็ตอบให้ไม่ได้ด้วย ใจจริงผมอยากได้ข้อเสนอแรงกว่านี้ด้วยซ้ำไป”

13. ศาลรธน. ช่วยนายกทักษิณคดีซุกหุ้นถือว่าใช้ได้ แต่ไม่ช่วยคดียึดทรัพย์ถือว่าใช้ไม่ได้ เป็นตุลาการภิวัตน์ใช่หรือไม่

“ในกรณีนี้ผมเห็นว่า สมควรดำเนินคดีใหม่ทั้งสองคดี ซึ่งผมให้ความเห็นไว้แล้วตามคำตอบข้อ 3″

14. บทบัญญัติว่าด้วยสิทธิเสรีภาพของประชาชนตามรธน. 2550 แย่กว่า รธน. 2540, 2475 ที่นิติราษฎร์จะนำมาใช้ใช่หรือไม่

“อันนี้ผมไม่ได้ชำนาญเรื่องกฏหมายรัฐธรรมนูญ ไม่อาจจะตอบได้ครับ แต่ผมขอเสนอข้อเท็จจริงเรื่องการบังคับใช้กฏหมายลูกซึ่งแน่นอนว่า ริดรอนเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชนอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น มาตรา 112 หรือ พรบ. ความมั่นคง พรบ.บริหารราชการแผ่นดินในเหตุการฉุกเฉิน หรือ พรบ.คอมพิวเตอร์ ซึ่งอยู่ภายใต้ รธน. ปัจจุบัน กฏหมายลูกเหล่านี้ไปริดรอนเสรีภาพขั้นพื้นฐานซึ่งควรได้รับการคุ้มครองโดย รธน. แต่นอกจากที่ประชาไทแล้วก็ไม่ค่อยเห็นมีใครพูดถึง”

15. คมช. เลว สสร.ที่มาจาก คมช.ก็เลว รธน.2550 ที่มาจาก สสร.ก็เลว แต่รัฐบาลที่มาจาก รธน. เลว เป็นรัฐบาลดีใช่หรือไม่สสร.ที่มาจากรัฐบาลชุดนี้ และที่ อ.วรเจตน์จะเข้าร่วม ก็เป็นสสร.ที่ดีใช่หรือไม่”

“ข้อนี้แสดงว่าอาจารย์หลุดจับจุดของนิติราษฎร์ผิดไปนะครับ นิติราษฎร์ไม่ได้บอกว่าใครดีหรือเลว เขาไม่ได้ไปเน้นที่ตัวบุคคลหรือคณะบุคคล เขาเน้นเรื่องวิธีการมันไม่ถูก มันก็ทำให้ขบวนการมันไม่ถูก เขามุ่งเน้นแก้ไขหลักการให้ถูกต้องเท่านั้น

ซึ่งกรณีที่อาจารย์ยกมาจะใช้หลักแนวคิดแบบเดียวกับหมอตุลย์คือ การรัฐประหารเกิดขึ้นได้จากรัฐบาลฉ้อฉลเลยต้องรัฐประหาร แนวคิดแบบนี้เหมือนกับที่ผมยกตัวอย่างสมมุติเรื่องอาจารย์ขับรถฝ่าไฟแดงครับ ก็ในเมื่อมีหลักฐานชัดเจนจากกล้องของ กทม. ว่าอาจารย์ขับรถฝ่าไฟแดงจริง ตำรวจจะบังคับขู่เข็ญริดรอนเสรีภาพอาจารย์อย่างไรก็ได้ จะซ้อมอาจารย์ก็ได้ คณะผู้พิพากษา จะเอาโจทย์เก่าอาจารย์มาเป็นผู้พิพากษาก็ได้ ไม่ต้องสนใจ เพราะในเมื่ออาจารย์ทำผิดจริง ขบวนการจะบิดเบี้ยวบ้าง ยังไงก็ได้ผลตัดสินออกมาเหมือนกัน

หากอาจารย์ตั้งสมมุติฐานเช่นนี้ ก็คือ การเผาบ้านไล่แมลงสาบ อย่างที่เกิดขึ้นมาเมื่อปี 2549 แต่พอคนเสนอว่าอย่าไปมัวแต่มุ่งจะฆ่าแมลงสาบจนต้องเผาบ้าน เรามามุ่งเน้นลงเสาเอกสร้างบ้านใหม่กัน แล้วแมลงสาบนั้นกำจัดด้วยไบกอนก็ได้ อาจารย์กลับบอกว่า ไม่ได้นะ หากสร้างบ้านขึ้นใหม่แมลงสาบมันจะกลับมาอยู่อีก ต้องเผาบ้านกันอีก อย่างกระนั้นเลย เรามานอนกันในถ้ำดีกว่า รับรองแมลงสาบไม่มีทางมาอยู่แน่ๆ”